نام کتاب:
فشار خون بالا به زبان آدمیزاد (فصل اول و دوم)
|
نویسنده : دکتر الن ال.
روبین |
|
مترجم : دکتر مانی
لطیفی |
|
موضوع: کتاب های به زبان آدمیزاد
|
|
شابک : 5-91-8497-964-978 |
مقدمه
وقتي
بچه بودم، يادم هست هر موقع مادرم براي درست كردن شام عجله داشت، از ديگ
زودپز استفاده ميكرد و عقيده داشت غذا در فشارهاي بالا زودتر جا ميافتد.
فشار خون بالا در آدمها هم همينطور است. اگر اجازه بدهيد فشار خونتان
بالا بماند، شما هم زودتر جاافتاده ميشويد. حتماً ميپرسيد منظورم از
جاافتاده شدن چيست؟ از عوارض طبياي نظير حملهي قلبي، سكتهي مغزي، نارسايي
كليه و نيز كوتاه شدن عمر صحبت ميکنم كه همگي در اثر عدم درمان يا درمان
ناقص فشار خون بالا رخ ميدهند.
طبق
آمار سازمان بهداشت جهاني، بيش از پنجاه ميليون بزرگسال در ايالات متحده و
15 تا 25 درصد جمعيت ساير نقاط جهان به فشار خون بالا (كه پزشكان دوست دارند
به آن افزايش فشار خون بگويند) مبتلا هستند. به عبارت ديگر، اگر شما به اتفاق
سه نفر در اتاقي باشيد، احتمالاً يكي از ميان شما چهار نفر دچار فشار خون
بالاست. يك مشكل عمده اين است كه، در يکسوم موارد، شخص از اين مسئله بياطلاع
است. بهطور كلي فشار خون بالا، تا ده سال يا بيشتر، يعني تا زماني که ديگر
خرابيهايش را به بار آورده، هيچگونه علامتي ندارد. به همين خاطر هم «قاتل
خاموش» لقب گرفته است.
مشكل
عمدهي دوم اين است كه آن دو سومي هم، كه از وجود فشار خون بالاي خود
باخبرند، در 15 درصد موارد درمان نميشوند، درمانشان در 26 درصد
موارد ناكافي است و فقط 27 درصد درمان كافي دريافت ميكنند.
اگر
بخواهيم اين درصدها را به رقم تبديل كنيم، حدود 5/37 ميليون امريكايي به
خاطر مسايلي همچون عدم آگاهي از وجود بيماري، عدم درمان يا عدم درمان
صحيح بيماريشان، در معرض ابتلا به عوارض ناشي از فشار خون بالا قرار دارند.
اين شرايط در كشورهاي ديگر از اين هم وخيمتر است.
بهنظر
ميرسد، در طول چند دههي گذشته، مبارزه براي تحت كنترل درآوردن اين
مشكل خطير پيشرفت شگرفي داشته است. با اين حال، در چند سال اخير، اين روند
معکوس شده است. براي پايين آوردن فشار خون، سرمايهگذاري عظيمي در وقت،
انرژي و پول لازم است.
فشار
خون بالا هم مثل ديابت، با شيوهي زندگي فرد ارتباط تنگاتنگي دارد. اين
بيماري در كشورهاي غني، جايي كه غذا بهوفور يافت ميشود و تحرك بدنيِ شديد
كم است، بيشتر شايع است. اين موضوع هم مشکل است و هم چالش. از يك سو، جوامع
ثروتمند نميخواهند از منافعشان دست بردارند و، از سوي ديگر، آنها که
خوشبختترند ميخواهند از مواهب زندگي لذت ببرند، بيآنکه به خود صدمهاي
بزنند.
در
اين كتاب، ميتوانيد هر آنچه را دانستنش دربارهي فشار خون بالا لازم است،
پيدا كنيد: علل بروز، عوارض و درمان آن. خيلي زود متوجه ميشويد تشخيص
فشار خون بالا خيلي آسان است و به همان آساني هم درمان ميشود. بهطور قطع داروهاي
زيادي براي درمان فشار خون بالا وجود دارد، ولي پايين آوردن فشار خون با
دارو، تنها در صورت پرداخت بهايي چون بروز عوارض ناشي از دارو و نيز مخارج
پزشکي و دارويي امکانپذير است. روش كمخطرتر و در عين حال ارزانتر اين است
كه شيوهي زندگي خود را، كه منجر به بروز فشار خون بالا شده است، تغيير دهيد.
در اين كتاب و خصوصاً در بخش 3، همهي اطلاعات لازم در اين مورد را خواهيد
يافت.
هميشه
دوست دارم در كتابهايم حرف آخري داشته باشم و اين کتاب هم مستثنا نيست.
حرف آخرم اين است: شما نبايد از هيچيک از عواقب فشار خون بالا رنج ببريد. بايد
اين جمله را آويزهي گوشتان كنيد تا دچار فشار خون بالا نشويد و يا بعد از
تشخيص آن، كاملاً درمانش كنيد. تصور كنيد اگر همهي كساني كه به فشار خون
بالا مبتلا هستند، به اين توصيه عمل ميكردند و فشار خونشان را تحت كنترل درميآوردند،
هر سال، حدود 250.000 نفر از مرگ نجات پيدا ميكردند و گروه كثير ديگري،
گرچه از اين بيماري رنج ميبردند، دست کم نميمردند. و اين تنها مربوط به
ايالات متحده است و به ساير نقاط دنيا اشارهاي نشده است.
اگر
هركدام از كتابهاي قبلي مرا خوانده باشيد (ديابت به زبان آدميزاد، كتاب آشپزي ديابت به
زبان آدميزاد يا تيروئيد به زبان آدميزاد)، ميدانيد كه براي
بيان منظورم از شوخي استفاده ميكنم، ترفندي که وجه مشخصهي سلسله کتابهاي
«به زبان آدميزاد» است. در اينجا بايد تأکيد کنم كه نخواستهام با شوخطبعي
رنج و عذاب کسي را بياهميت و ناچيز جلوه دهم. نورمن كازينز، در كتابش به نام تشريح يك بيماري از منظر
بيمار، نشان داد که چطور بيماري لاعلاجش را با استفاده از شوخطبعي
درمان کرده است. ديگراني هم هستند که ثابت کردهاند شوخي خواص شفابخش دارد.
نگرش مثبت بيش از نگرش منفي ميتواند به يک نتيجهي مثبت بينجامد.
دربارهي
اين كتاب
كسي
از شما انتظار ندارد تمام كتاب را از صفحهي اول تا آخر بخوانيد، چون چند فصل
اول به معرفي كلي فشار خون بالا ميپردازد. ميتوانيد از بخش 1 شروع كنيد.
اما اگر ترجيح ميدهيد يک راست به سراغ درمان يا ملاحظات خاص مربوط به جمعيتهاي
مختلف برويد، همين کار را بکنيد.
مهم
اين است كه هر فصل بهتنهايي قابل استفاده است. مجبور نيستيد، براي فهم فصل 12،
به عقب برگرديد و دوباره فصل 3 را مرور کنيد. لازم نيست کتاب را از اول
بخوانيد تا ببينيد آخرش چه ميشود. خلاصه، اين کتاب رمان نيست، فقط ابزاري است
براي كمك به درمان فشار خون بالاي شما ــ هرچند ممکن است بعضيها فشار خون بالا
را بهجاي شخصيت منفي قصه بگذارند.
قواعد
بهكاررفته در اين كتاب
با
اينكه دلم ميخواست در اين كتاب فقط از اصطلاحات غيرعلمي استفاده كنم، اگر
اين کار را ميکردم، آن وقت شما و پزشكتان به دو زبان متفاوت حرف ميزديد.
براي همين از اصطلاح علمي در اين كتاب استفاده كردهام، ولي هرجا که، براي
اولين بار، اصطلاحي را بهکار بردهام، آن را به زبان ساده توضيح دادهام.
مثلاً در انتخاب ميان دو اصطلاح فشار خون بالا و افزايش فشار خون، اصطلاح آسانتر،
يعني فشار خون بالا، را برگزيدهام. رويهي کتاب، در مورد همهي اصطلاحات
همين است و فکر ميکنم مادامي که اطلاعات حاصل از کلمهاي، دقيق و جامع باشد،
رويهي خوبي است.
مطالبي
که مجبور نيستيد بخوانيد
در
حين خواندن كتاب ممكن است به قسمتهاي هاشورخوردهاي، بهصورت مقالهي فرعي،
برخورد كنيد که دانستنشان جالب است ولي براي فهم مطلب ضروري نيستند. اگر نميخواهيد
خيلي به عمق مطلب بپردازيد، مقالات فرعي را جا بيندازيد و نديده بگيريد.
اين کار مانع از درک باقي مطالب نميشود.
فرضيات
اين
كتاب روي دانستههاي شما حساب نکرده است. تمام اصطلاحات جديد را توضيح دادهام.
اگر اطلاعات قبلي زيادي در اين زمينه داريد، باز اطلاعات جديدي در
کتاب خواهيد
يافت
که به معلوماتتان بيفزايد. نكات كليدي بهصورت كاملاً مشخص علامتگذاري شده
است. شما احتمالاً در يكي از اين گروهها قرار داريد:
1.
تشخيص
فشار خون بالا برايتان دادهاند، ولي هنوز درمان را آغاز نكردهايد.
2.
تحت
درمان فشار خون بالا هستيد، ولي از نتايجش راضي نيستيد.
3.
دوست
يا يكي از اعضاي خانوادهتان به فشار خون بالا مبتلاست.
ساختار اين كتاب
كتاب
به پنج بخش تقسيم شده تا هر آنچه را ميخواهيد دربارهي فشار خون بدانيد،
در اختيارتان قرار دهد.
بخش ١: درک مفهوم فشار خون
بالا
اين
بخش درحقيقت معرفي موضوع كتاب است. در اين بخش ميتوانيد تعريف فشار خون بالا
و روش اندازهگيري صحيح آن را بيابيد و فشار خون بالاي اساسي را، كه علت آن از
اساس ناشناخته است، از فشار خون بالاي ثانويه، كه در نتيجهي بيماري ديگري پديد
ميآيد، افتراق دهيد.
بخش ۲: بررسي پيامدهاي طبي
فشار
خون بالا ميتواند بسياري از قسمتهاي بدن را تخريب كند، ولي اين آسيب در
قلب، كليهها و مغز خطرناكتر است. در اين بخش، پي ميبريد که اين تخريب دقيقاً
چطور اتفاق ميافتد و نتيجهي چنين تخريبي در اين ارگانهاي مهم بدن چه خواهد
بود.
بخش ٣: درمان فشار خون
بالا
در
اين بخش با همهي روشهاي شناختهشده براي پايين آوردن فشار خون آشنا ميشويد.
اين وضعيت تا حدود زيادي قابل درمان است. اول بايد بدانيد به آن دچاريد
و بعد بفهميد با آن چهکار کنيد. درمان فشار خون بالا اهداف مشخصي دارد.
شما بايد
به
آن اهداف برسيد، نه اينكه فقط قرصتان را بخوريد و به چيز ديگري کار نداشته
باشيد.
بخش ۴: بررسي جمعيتهاي خاص
سه
گروه از مردم نيازمند توجه ويژهاند، چون فشار خون بالا در آنها به طرز
متفاوتي عمل ميکند و پيامدهاي متفاوتي دارد. اين سه گروه عبارتند از: خانمهاي
باردار، كودكان و سالمندان. اين بخش به مشكلات آنها ميپردازد.
بخش ۵: بخش دهتاييها
در
مورد فشار خون بالا هم، مانند بسياري از بيماريهاي ديگر، اطلاعرسانيِ غلط
بسيار رايج است. در بخش دهتاييها بعضي از اين اطلاعات غلط را اصلاح ميكنم
ــ بعضي و نه همه را، چون سريعتر از آن به ميزانشان افزوده ميشود که بتوانم
به همه اشاره کنم ــ و نشانتان ميدهم چطور ميتوانيد با معيارهاي ساده فشار
خونتان را كنترل كنيد.
آهنگ
اكتشاف و نوآوري سريع است. بعد از چاپ اين كتاب، اطلاعات موجود در آن بدون
تغيير ميماند تا زماني که اصلاحات لازم در چاپ بعدي صورت گيرد. تا وقتي من
با ويرايش جديد کتابم از راه برسم، بايد بدانيد اطلاعات تازه، دقيق و
مفيد را دربارهي فشار خون بالا از کجا بهدست آوريد.
فقط
براي اينكه اشتهايتان را تحريک کنم و متقاعدتان کنم که اين رشته در جا نميزند
و مدام در حال پيشرفت است، ده تا از تازهترين يافتهها را چاشنيِ کار کردهام.
تصاوير
بهكاررفته در اين كتاب
سلسله كتابهاي
«به زبان آدميزاد» از تصاويري کمک گرفته است که شما را به مطالبي با جذابيت يا
اهميتي خاص هدايت ميکند. تصاوير بهکارگرفتهشده در اين کتاب به همراه
معنايشان در زير آمده است:
به اين معني است که دانستن اين مطلب ضروري است.
بايد مطمئن شويد که آن را فهميدهايد.
هرگاه اين تصوير را كنار مطلبي ديديد، بدانيد
وقتش است به دکترتان تلفن کنيد و از او کمک بخواهيد.
اين تصوير به مطلب مهمي اشاره دارد که ميتواند
باعث صرفهجويي در وقت و انرژي شما شود.
اين
تصوير در مورد مشكلات احتمالي هشدار ميدهد، مثلاً اينكه اگر داروها را
با هم عوضي بگيريد چه ميشود.
از اينجا به
كجا برويد
اينكه
از اينجا به كجا برويد بستگي به نياز شما دارد. اگر ميخواهيد بدانيد فشار
خون بالا چطور ايجاد ميشود، از بخش 1 شروع كنيد. اگر خود يا يکي از
آشنايانتان، دچار عوارض ناشي از فشار خون بالا هستيد، به سراغ بخش 2 برويد.
براي كمك به درمان فشار خون بالا با استفاده از هر وسيلهي در دسترس، بخش
3 را مطالعه كنيد. اگر بارداريد يا فرزند يا والدين مبتلا به فشار خون بالا
داريد، بخش 4 ايستگاه بعدي شماست. براي بهدست آوردن ديد کلي نسبت به
درمان، خرافهها و آخرين يافتهها در زمينهي فشار خون بالا، به بخش 5 مراجعه
کنيد.
اگر
به مطلب عجيب و غريبي برخورد كرديد که به فشار خون بالاي شما مربوط ميشد،
مرا هم مطلع کنيد و به نشاني hypertension@drrubin.com برايم نامه بنويسيد. اگر مطلبتان مناسب
باشد، در ويرايش بعدي کتاب آن را با دنيا در ميان خواهم گذاشت.
در
هر صورت، بهقول مادرم که عادت داشت موقع هديه دادن اين جمله را بگويد،
من هم ميگويم اميدوارم اين کتاب را با سلامتي و خوبي و خوشي استفاده کنيد.
فصل 2
تشخيص فشار خون بالا
در اين فصل
درست خواندن فشار خون و چگونگي اندازهگيري آن
مفهوم شمارهها
اندازهگيري فشار خون در خانه، خوانش سيار
يافتن علت و ارزيابي کامل
اندازهگيري فشار خون كليد تشخيص فشار خون بالاست. شما يا هر فردِ واردِ ديگري ميتواند اين اندازهگيري را انجام دهد. چون همهي اقدامات بعدي منوط به اندازهگيري صحيح است، اين فصل به شما ميآموزد که چطور فشار خون را درست اندازهگيري کنيد. اگر مسئول اندازهگيري فشار خون شما اين كار را دقيق انجام نميدهد، معطل نکنيد و به او تذکر دهيد. اين زندگي، سلامت و آيندهي شماست كه دربارهي آن صحبت ميكنم.
عوامل زيادي در اندازهگيري صحيح فشار خون دخيلند. اين كار نيازمند فشارسنجي است که درست کار کند و بيماري که از لحاظ جسمي و رواني براي اندازهگيري فشارش آمادگي داشته باشد و يک نفر که بداند چطور بايد فشار خون را اندازه بگيرد. و بعد از اينكه كار بهدرستي انجام شد، بايد يک بار ديگر تکرار شود تا از صحت اندازهگيري مطمئن شويد.
بعد از تشخيص فشار خون بالا، نحوهي ادامهي ارزيابي به اين بستگي دارد که پزشك علت ثانويهاي براي فشار خون بالا يافته باشد يا خير (رجوع به فصل 4). ارزيابي صحيح در پايان همين فصل آورده شده است تا خيالتان راحت باشد كه چيزي از قلم نيفتاده است.
تمركز بر روي اصول مقدماتي
وسيلهاي كه فشار خون را اندازهگيري ميكند، اسفيگمومانومتر ناميده ميشود. به هر حال، به نظر من «دستگاه فشارسنج» راحتتر و سادهتر تلفظ ميشود. اميدوارم از اينکه، از اين به بعد، به همين نام ميخوانمش ناراحت نشويد. دستگاه فشارسنج داراي بازوبندي است كه در بالاي آرنج به دور بازو بسته ميشود. کيسه همان قسمتي از بازوبند است كه با هوا پُر ميشود. لولهاي، از يک سو، بازوبند را به ستون جيوه ــ که شبيه دماسنج موجود در خانههاست ــ و از سوي ديگر، به يک پمپ لاستيكي متصل ميکند. وقتي پمپ لاستيكي فشرده شود، فشار هوا در اين سيستمِ بسته هم کيسه را از هوا پر ميکند و هم منجر به بالا رفتن ستون جيوه ميشود. اعداد موجود بر روي ستون جيوه، ميزان فشار را نشان ميدهد.
اندازهگيري صحيح فشار خون
مي شود فشار خون را با فشارسنج جيوهاي، عقربهاي يا الكترونيكي اندازهگيري کرد، به شرط آنکه صحت کارکردش بهتازگي تأييد شده باشد (براي بررسي بيشتر تفاوتهاي بين فشارسنجها، به مقالهي فرعي فشارسنج جيوهاي در مقايسه با نوع عقربهاي در همين فصل مراجعه كنيد. دربارهي فشارسنجهاي الكترونيكي در مبحث اندازهگيري فشار خون در خانه در ادامهي همين فصل صحبت ميکنم). جز موارد نادر، از فشارسنجهاي موجود در داروخانهها يا سوپرماركتها مراقبت کافي به عمل نميآيد و نبايد مورد استفاده قرار گيرد.
در زير چند
قانون ساده آورده شده است كه براي اندازهگيري صحيح فشار خون مهمند:
اول، 15 دقيقه
قبل از اندازهگيري فشار خون،
سيگار، الکل و يا قهوه استفاده نکنيد.
دوم، طول
کيسهي فشارسنج بايد 80 درصد محيط بازوي
شما باشد. پس افراد سنگين وزن يا خيلي عضلاني، كه بازوان ستبري دارند، بايد از فشارسنجهايي با کيسهي بزرگتر
استفاده كنند و کودکان فشارسنجهاي کوچکتر لازم دارند.
سوم، وضعيت
قرارگيري شما مهم است. در وضعيتي بنشينيد
كه بتوانيد تکيه دهيد و درحاليکه بازويتان به جايي تکيه کرده است، آرنجتان در سطح قلب قرار گيرد.
پاهايتان نبايد آويزان باشد. بهتر است چند دقيقه، قبل از اندازهگيري فشار خون، در همين وضعيت
استراحت كنيد. در طول اندازهگيري
فشار خون صحبت نکنيد.
حالا، براي خواندن فشار خون، مرا